Ubuntu 22.04 Üzerinde Composer Yapılandırması

SpesifikAra 31, 2025

PHP tabanlı projeler, harici kütüphanelerle birlikte çalışır. Bu kütüphanelerin doğru sürümlerle kurulması uygulamanın sağlıklı çalışması açısından gereklidir. Composer, proje gereksinimlerine göre gerekli paketleri otomatik olarak yönetir ve yapılandırmanın sunucular arasında tutarlı kalmasını sağlar. Bu içerik Ubuntu 22.04 üzerinde Composer kurulumunu ele alır.

Table of Contents

Composer İçin Gerekli Bileşenler

Composer kullanımı, PHP komut satırı arayüzünün sistemde bulunmasını gerektirir. Paketlerin indirilmesi ve açılması sürecinde curl, zip ve unzip yardımcı araçları devreye girer. Kurulum öncesinde sistem paketlerinin güncel olması, ileride yaşanabilecek uyumluluk sorunlarını azaltır.

sudo apt update
sudo apt install -y php-cli php-zip unzip curl

sudo apt update
sudo apt install -y php-cli php-zip unzip curl

Ubuntu 24.04’te genelde php-zip doğru, ama bazı sistemlerde PHP sürümüne göre php8.x-zip gerekebilir.

Kurulum tamamlandıktan sonra PHP çalışıyor mu kontrol edelim.

php -v

php -v

PHP sürümünün eski olması, Composer bağımlılıklarında hata oluşmasına neden olabilir. Bu durumda PHP 7.4.3’ten PHP 8.x sürümüne geçiş sürecini ele alan ilgili yazı referans alınabilir.

PHP 7.4.3’ten PHP 8.x’e Komut Satırıyla Geçiş

Composer Kurulum Paketinin İndirilmesi

Kurulum sürecinde güvenlik açısından Composer dosyasının doğrudan resmi kaynaktan alınması tercih edilir. Geçici bir çalışma dizini kullanılması, kurulum sırasında oluşabilecek kalıntıların önüne geçer.

cd /tmp

cd /tmp

Kurulum dosyasını indirelim.

curl -sS https://getcomposer.org/installer -o composer-setup.php

curl -sS https://getcomposer.org/installer -o composer-setup.php

Kurulum Dosyası Doğrulama

İndirilen dosyanın değiştirilmediğinden emin olmak için hash değerlerini karşılaştıralım.

HASH="$(curl -sS https://composer.github.io/installer.sig)"
php -r "if (hash_file('sha384', 'composer-setup.php') === '$HASH') { echo 'Installer doğrulandı'; } else { echo 'Installer bozuk'; unlink('composer-setup.php'); } echo PHP_EOL;"

HASH="$(curl -sS https://composer.github.io/installer.sig)"
php -r "if (hash_file('sha384', 'composer-setup.php') === '$HASH') { echo 'Installer doğrulandı'; } else { echo 'Installer bozuk'; unlink('composer-setup.php'); } echo PHP_EOL;"

Composer’ın Global Erişime Açılması

Composer’ın global erişime açılması, proje dizininden bağımsız olarak kullanılmasını sağlar. Böylece composer komutu sistem genelinde standart bir araç haline gelir.

sudo php composer-setup.php --install-dir=/usr/local/bin --filename=composer

sudo php composer-setup.php --install-dir=/usr/local/bin --filename=composer

Kurulum tamamlandıktan sonra kurulum dosyasını silelim.

rm -f composer-setup.php

rm -f composer-setup.php

Şimdi Composer’ın düzgün çalıştığını kontrol edelim.

composer --version

composer --version

Global Kurulumu Kontrol Edelim

Composer’ın hangi dizinden çalıştığını görmek, ileride yaşanabilecek sürüm çakışmalarını önler.

which composer

which composer

Beklenen çıktı genellikle /usr/local/bin/composer şeklindedir.

Yeni Bir Composer Projesi Oluşturalım

Şimdi küçük bir test projesi oluşturalım. Bunun için yeni bir dizin açalım ve Composer’ı başlatalım.

mkdir composer-deneme
cd composer-deneme
composer init

mkdir composer-deneme
cd composer-deneme
composer init

Bu komut bize proje adı, açıklama ve bağımlılıklarla ilgili sorular sorar. Varsayılan değerlerle ilerleyebiliriz. Bu işlem sonunda proje dizininde composer.json dosyası oluşur.

Bir Paket Kuralım ve Test Edelim

Örnek olarak yaygın kullanılan monolog paketini kuralım.

composer require monolog/monolog

composer require monolog/monolog

Bu komut

composer.json dosyasını günceller
composer.lock oluşturur
vendor/ dizinini meydana getirir

Autoload ile Paketi Kullanalım

Composer ile kurulan paketleri kullanmak için vendor/autoload.php dosyasını dahil edelim. Basit bir test dosyası oluşturalım.

nano test.php

nano test.php

İçeriği aşağıdaki gibi olsun.

<?php
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';

use Monolog\Logger;
use Monolog\Handler\StreamHandler;

$log = new Logger('demo');
$log->pushHandler(new StreamHandler(__DIR__ . '/app.log', Logger::WARNING));
$log->warning('Composer test log');

echo "Çalışıyor\n";

<?php
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';

use Monolog\Logger;
use Monolog\Handler\StreamHandler;

$log = new Logger('demo');
$log->pushHandler(new StreamHandler(__DIR__ . '/app.log', Logger::WARNING));
$log->warning('Composer test log');

echo "Çalışıyor\n";

Dosyayı çalıştıralım.

php test.php
cat app.log

php test.php
cat app.log

Log dosyası oluşuyorsa Composer doğru şekilde çalışıyor demektir.

Canlı Sunucuda Hangi Komutu Kullanalım

Geliştirme ortamında paket eklemek için composer require kullanılır. Canlı sunucuya geçildiğinde ise genellikle şu komut tercih edilir:

composer install

composer install

Geliştirme bağımlılıklarını kurmamak için

composer install --no-dev

composer install --no-dev

Performans için autoload optimizasyonu ekleyebiliriz.

composer install --no-dev --prefer-dist --optimize-autoloader

composer install --no-dev --prefer-dist --optimize-autoloader

composer.json ve composer.lock Arasındaki Fark Nedir?

composer.json, projenin hangi paketlere ihtiyaç duyduğunu ve bu paketler için kabul edilen sürüm aralıklarını tanımlar. Hangi paketin ekleneceği ve hangi sürüm aralığında çalışılacağı bu dosyada belirlenir.

Basit bir composer.json dosyası aşağıdaki gibi görünebilir.

{
  "require": {
    "monolog/monolog": "^3.0"
  }
}

{
  "require": {
    "monolog/monolog": "^3.0"
  }
}

Bu tanım, Monolog paketinin 3.x sürüm ailesiyle uyumlu olan en güncel sürümün kullanılabileceğini ifade eder. Ancak bu aşamada hangi alt sürümün yükleneceği netleşmiş değildir. composer.lock dosyası ise Composer tarafından otomatik olarak oluşturulur ve projede kullanılan paketlerin kesin sürüm bilgilerini içerir. Bu dosya sayesinde proje farklı bir sunucuya aktarıldığında veya başka bir ortamda kurulduğunda aynı paket sürümleri birebir olarak yüklenir. composer.lock içinde ilgili paketin aşağıdaki şekilde sabitlendiği görülebilir.

{
  "name": "monolog/monolog",
  "version": "3.5.0"
}

{
  "name": "monolog/monolog",
  "version": "3.5.0"
}

Burada artık sürüm aralığı değil, kesin sürüm tanımlıdır.

Sık Sorulan Sorular

Composer kurulumu için PHP’nin hangi sürümü gerekir?

Composer, çalıştığı PHP sürümüne bağlıdır. Kullanılan paketlerin gereksinimlerine göre PHP 7.4, 8.0, 8.1 veya 8.2 gibi sürümler gerekebilir. Composer çalışıyor olsa bile, paket kurulumu sırasında PHP sürümü yetersizse hata alınabilir.

composer install ile composer update arasındaki fark nedir?

composer install, varsa composer.lock dosyasını esas alarak aynı sürümleri kurar ve genellikle canlı sunucularda kullanılır. composer update ise bağımlılıkları günceller, yeni sürümleri çözer ve composer.lock dosyasını değiştirir. Bu nedenle update işlemi daha çok geliştirme ortamlarında tercih edilir.

composer.lock dosyası silinirse ne olur?

composer.lock silinirse Composer bağımlılıkları composer.json içindeki sürüm aralıklarına göre yeniden çözer. Bu da farklı paket sürümlerinin kurulmasına ve beklenmeyen hatalara yol açabilir. Özellikle production ortamlarında bu dosyanın silinmesi önerilmez.

vendor dizini versiyon kontrolüne eklenmeli mi?

Genellikle vendor/ dizini Git gibi versiyon kontrol sistemlerine eklenmez. Bunun yerine composer.json ve composer.lock dosyaları repoya dahil edilir ve gerekli paketler composer install ile sunucuda yeniden kurulur.

Hi, I’m Spesifik

All My Articles