Yerli Veri Merkezlerinde Peering ve Upstream Analizi

Erişim kalitesi yüksek bir veri merkezi için Upstream ve Peering mimarisi en az fiziksel yapı kadar önemlidir. Bu yazıda Türkiye’deki önemli veri merkezlerini AS numaraları ve IXP üyelikleri gibi teknik verilerle kıyaslıyoruz. Özellikle yerel trafikteki hız avantajlarını ve global ağlardaki erişim gücünü belirleyen farkları detaylandırıyoruz.

Upstream Global Erişim

Dünya internetine bağlanmak için hizmet alınan üst kademe operatör ağlarıdır. Özellikle Cogent, RETN veya Hurricane Electric gibi Tier 1 sağlayıcılarla direkt çalışmak yurt dışı trafiğini hızlandırır. Çoklu upstream yapısı sayesinde herhangi bir kesintide trafik anında yedek yollara yönlendirilir.

Downstream Hizmet Dağıtımı

Veri merkezinden müşterilere ve alt operatörlere sağlanan internet hizmetidir. Downstream rakamlarının yüksekliği, o merkezin hosting ve transit alanında güçlü bir operatör olduğunu kanıtlar.

Yerel Ağ Yönetimi ve Peering

Ağların trafik alışverişi için birbirine doğrudan bağlanmasına Peering denir. Upstream yapısından farklı olarak bu model operasyonel verimlilik sunar ve maliyetsizdir. Peer sayısı arttıkça gecikme süreleri (latency) azalır ve genel erişim hızı artar.

• Private Peering Fiziksel kablo yani cross-connect yardımıyla iki ağın direkt eşleşmesidir.
• Public Peering İnternet değişim noktaları (IXP) üzerinden birden fazla ağın bir araya geldiği sistemdir.

IXP Altyapısı ve Türkiye’deki Örnekler

IXP, ağların tek bir lokasyon üzerinden birbirleriyle doğrudan trafik değişimi (peering) yapabildiği sistemlerdir. Veri trafiğini yerel bir hatta tutarak latans süresini kısaltır ve bant genişliği tasarrufu sağlarlar. Türkiye’de hizmet veren temel IXP platformları şunlardır.

IXP Platformu	Üye Sayısı (ASN)	Teknik Özellikler
DE-CIX Istanbul	60+ Aktif Üye	100.000+ IPv4 route ve 500 Gbps+ trafik rekoru
GIBIRIX	19 Peer	2.3T toplam kapasite ile yerli ve bağımsız alternatif
TurkIX	Türk Telekom	Yerel operatör odaklı resmi değişim noktası
Eurasia-IX	6 Peer	Çok lokasyonlu erişim yapısı

IXP üyeliği olan bir veri merkezi, veriyi Frankfurt veya Amsterdam üzerinden döndürmek yerine İstanbul içinde takas eder. Bu durum, gecikme süresini 60-80 ms seviyelerinden 1-5 ms seviyelerine indirir.

PENDC

PENDC, Bursa Osmangazi bölgesinde hem operatör bağımsız hem de yenilenebilir enerji vizyonuyla hizmet veren bir veri merkezidir. GES entegrasyonu ile elde edilen düşük maliyetler müşterilere daha ekonomik fiyatlar olarak yansıtılmaktadır.

Network Profil Analizi

Kurumun AS48678numaralı network profili, Türkiye’deki en kapsamlı peering altyapılarından birine sahip olduğunu kanıtlamaktadır. BGP.tools üzerinden alınan bilgilere göre PENTECH BİLİŞİM ağ altyapısının dökümü aşağıda sunulmuştur.

Metrik	Değer	Türkiye Sıralaması
Toplam Peer Sayısı	673	#5
Upstream Sayısı	7	–
IXP Üyeliği	4-5 Adet	–
Anons Edilen IPv4 (Prefix)	22	–
Anons Edilen IPv6 (Prefix)	0	–

Upstream Sağlayıcıları

PENDC’nin upstream portföyünde dünya çapında tanınan Tier 1 operatörler bulunmaktadır. Cogent ve RETN gibi global Tier 1 operatörlerle doğrudan upstream bağlantısı, PENDC’nin uluslararası erişim kalitesini önemli ölçüde artırmaktadır.

• AS174 – Cogent Communications (Tier 1)
• AS9002 – RETN (Tier 1)
• AS6939 – Hurricane Electric
• AS9121 – Turk Telekom
• AS34984 – Superonline
• AS208972 – GIBIRNet
• AS201178 – Euronet

IXP (İnternet Değişim Noktası) Üyelikleri

PENDC, Türkiye’deki tüm majör IXP’lere üyedir ve DE-CIX Istanbul’da aktif olarak peering yapmaktadır.

IXP Platformu	IPv4 Adresi	IPv6 Adresi	Bağlantı Hızı	Mevcut Durum
DE-CIX Istanbul	185.1.48.x	2001:7f8:3f::x	10 Gbps	AKTİF
GIBIRIX	185.1.221.25	2001:7f8:11d::25	10 Gbps	AKTİF
TurkIX	–	–	–	Üye
Eurasia-IX	–	–	–	Üye

Sertifikalar ve Standartlar

Veri merkezinin yasal uyumluluk ve kalite yönetim durumunu gösterir.

ISO 9001	Var	Kalite Yönetim Sistemi
ISO 27001	Var	Bilgi Güvenliği Yönetimi
PCI DSS	Var	Finansal Veri Güvenliği (2024 Güncel)
KVKK Uyumlu	Var	Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Tier III	Yok	Uptime Institute Resmi Sertifikası Mevcut Değil

Fiziksel ve Operasyonel Özellikler

Lokasyon	Bursa / Osmangazi
Operatör Durumu	Tam Bağımsız (Carrier-Neutral)
Enerji Kaynağı	Güneş Enerji Sistemi (GES) / Temiz Enerji
Maliyet Yapısı	Düşük Elektrik Maliyeti Avantajı
Cross-Connect	Turkcell, Vodafone, Türk Telekom, Fixnet, Euronet, RETN, Cogent

DGN Teknoloji

Bursa merkezli iki farklı binada veri merkezi hizmeti sağlayan DGN Teknoloji, 20 yılı deviren tecrübesiyle sektörün en eski operatörlerinden biridir.

Ağ Altyapı Detayları

Kurumun ağ omurgasını temsil eden AS43260 numaralı profil, yerleşik bir network yapısına sahip olduğunu göstermektedir. BGP.tools tarafından sağlanan verilere göre ağ bileşenleri şu şekildedir.

Metrik	Değer	Türkiye Sıralaması
Toplam Peer Sayısı	18	#32
Upstream Sayısı	3	–
Downstream Sayısı	12	–
IXP Üyeliği	2 Adet	–

Upstream Sağlayıcıları

DGN’nin upstream portföyünde Tier 1 operatör bulunmamaktadır. Türkiye’nin en büyük operatörü Türk Telekom ile çalışmakta ancak global erişim için Tier 1 bağlantısı eksiktir.

• AS9121 – Turk Telekom
• AS34984 – Superonline
• AS208972 – GIBIRNet

Bağlantı ve IXP

DGN, GIBIRIX’te aktif olarak peering yapmakta ancak DE-CIX Istanbul’da görünmemektedir.

IXP	IPv4	IPv6	Speed	Durum
GIBIRIX	185.1.221.20	2001:7f8:11d::20	10 Gbps	ACTIVE [3]
TurkIX	–	–	–	Üye

Sertifikalar ve Standartlar

DGN, ISO 27001 ve ISO 9001 sertifikalarına sahiptir. Uptime Institute listesinde yer almamaktadır.

ISO 9001	Var
ISO 27001	Var
Uptime Institute Tier III	Sertifika YOK

Fiziksel Özellikler

• Lokasyon: BursaOsmangazi
• Veri Merkezi Sayısı: 2 ayrı lokasyon
• Deneyim: 20+ yıl
• Destek: 7/24 teknik destek

Radore

İstanbul Levent MetroCity içerisinde yer alan Radore , 2004 yılından bu yana 1040 metrekare beyaz alan kapasitesiyle veri merkezi hizmetleri vermektedir.

Network Profil Analizi

Radore ağ altyapısını AS42926 numaralı otonom sistem ile yönetmektedir. Teknik ağ detayları PeeringDB verileriyle takip edilebilirken, merkezin güncel IXP üyelik tablosu aşağıda sunulmuştur.

GIBIRIX	Facility listesinde var (Radore Istanbul) [3]
DE-CIX Istanbul	Görünmüyor

Radore, GIBIRIX’in facility listesinde yer almasına rağmen aktif peer listesinde bulunmamaktadır.

Sertifikalar ve Standartlar

Radore, altyapısının Tier III standartlarında olduğunu iddia etse de Uptime Institute tarafında resmi bir sertifikası bulunmamaktadır.

ISO 9001:2015	Var
ISO 27001	Var
ISO 22301 (Business Continuity)	Var
PCI-DSS	Var
Uptime Institute Tier III	Sertifika YOK

Fiziksel Özellikler

Tesisin fiziksel kapasitesi ve operasyonel geçmişine dair temel veriler şunlardır.

• Lokasyon İstanbul, Levent MetroCity
• Alan 1040 m² white space
• Kapasite 10,000 sunucu
• Müşteri 3500+ müşteri
• Uptime Garantisi %99.99
• Kuruluş 2004

Datacasa

Datema Bilişim Ticaret AŞ tarafından işletilen Datacasa, İstanbul Başakşehir’de konumlanan operatör bağımsız bir veri merkezidir.

Network Altyapısı

Datacasa, AS60446 ASN’sine sahiptir.. BGP.tools verilerine göre hazırlanan network profili şu şekildedir.

Toplam Peer Sayısı	–	#26
Upstream Sayısı	3	–
Anons Edilen IPv4 (Prefix)	22	–
Kayıt Tarihi	25 Şubat 2020	(5 yıllık bir ağ)

Upstream Sağlayıcıları

Veri merkezinin internet çıkışını sağlayan operatörler aşağıda listelenmiştir. Datacasa’nın mevcut portföyünde global bir Tier 1 operatör bulunmamaktadır.

• AS208972 – GIBIRNet Iletisim
• AS9121 – Turk Telekom
• AS34984 – Superonline

IXP Üyelikleri

Datacasa hem DE-CIX Istanbul hem de GIBIRIX üzerinde aktif olarak peering yapmaktadır.

IXP Platformu	IPv4 Adresi	IPv6 Adresi	Hız	Durum
DE-CIX Istanbul	185.1.48.43	2001:7f8:3f::ec1e:0:1	10 Gbps	AKTİF
GIBIRIX	185.1.221.18	2001:7f8:11d::18	10 Gbps	AKTİF

Sertifikalar ve Standartlar

Datacasa’nın sertifikasyon durumuyla ilgili en önemli bulgu, incelenen altı veri merkezi arasında Uptime Institute’den resmi Tier III sertifikası almayı başaran tek kurum olmasıdır.

Uptime Institute Tier III	Design Documents (Tasarım Belgeleri)
Uptime Institute Tier III	Constructed Facility YOK
ISO Sertifikaları	Araştırılıyor

*Datacasa, incelenen altı veri merkezi arasında Uptime Institute’den resmi Tier III sertifikası alan tek veri merkezidir. Ancak bu sertifika sadece Design Documents (tasarım belgeleri) içindir. Constructed Facility (inşa edilmiş tesis) sertifikası henüz alınmamıştır.

Fiziksel Özellikler

• Lokasyon: İstanbul, Başakşehir
• Operatör Bağımsızlığı: Evet
• Şirket: Datema Bilişim Ticaret Anonim Şirketi

Premier DC

Premier DC, İstanbul Eyüpsultan’da 2200 m² alanda hizmet veren, operatör bağımsız bir veri merkezidir. Tesisin geçmişi oldukça hareketli olup sırasıyla Telecity ve Equinix tarafından işletilmiş, son olarak Premier Group bünyesine geçmiştir.

Network Altyapısı

Premier DC, AS42910 ASN’sine sahiptir. BGP.tools verilerine dayanan network profili şu şekildedir.

Toplam Peer Sayısı	31	#24
Upstream Sayısı	6	–
Prefixes	80 IPv4, 2 IPv6	#32 (IPv4), #11 (IPv6)
Kayıt Tarihi	9 Mayıs 2007	(18 yıllık bir ağ)

Upstream Sağlayıcıları

Premier DC’nin upstream portföyünde Tier 1 operatör bulunmamakta, sadece yerel ve bölgesel operatörler yer almaktadır.

• AS208972 – GIBIRNet Iletisim
• AS9121 – Turk Telekom
• AS59796 – StormWall s.r.o.
• AS44901 – Belcloud LTD
• AS34984 – Superonline
• AS39582 – Vaultr Veri Merkezi

IXP Üyelikleri

Premier DC, DE-CIX Istanbul’da aktif olarak yer alırken, GIBIRIX tarafında tesis listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Açık Peering Politikası uygulamaktadır.

IXP Platformu	IPv4 Adresi	IPv6 Adresi	Hız	Durum
DE-CIX Istanbul	185.1.48.3	2001:7f8:3f::a79e:0:1	10 Gbps	AKTİF
GIBIRIX	–	–	–	Facility listesinde

Sertifikalar ve Standartlar

Premier DC, çok sayıda ISO belgesine ve PCI DSS sertifikasına sahip olmasına rağmen Uptime Institute listesinde bulunmamaktadır.

ISO 9001:2015	Var
ISO 10002:2018	Var
ISO 20000-1:2018	Var
ISO 22301:2019	Var
ISO 27001:2013	Var
ISO 45001:2018	Var
PCI DSS	Var
Uptime Institute Tier III	Sertifika YOK

Fiziksel Özellikler

Tesisin fiziksel ve teknik altyapı detayları şöyledir.

• Lokasyon İstanbul, Eyüpsultan
• Alan 2200 m²
• Operatör Bağımsızlığı Evet (Carrier-Neutral)
• Enerji Yedekliliği 2N Generator ve 2N UPS (Tam modüler ve yedekli)
• Operasyon 7/24 yerinde operasyon ve yönetim
• Sahiplik Geçmişi Hosting firması → Telecity → Equinix → Premier Group

Equinix

Equinix, global bir veri merkezi operatörüdür ve İstanbul’da IL2 ve IL4 lokasyonlarında hizmet vermektedir.

Network Altyapısı

Equinix Türkiye, AS42494 ASN’sine sahiptir. Ancak BGP.tools verilerine göre bu ASN şu anda global yönlendirme tablosunda aktif değildir. Kurumun ana global ağ kimliği AS15830’dur.

GIBIRIX	Facility listesinde (Equinix IL2)
DE-CIX Istanbul	Görünmüyor

Equinix, GIBIRIX’in tesis listesinde yer almasına rağmen aktif bir peer (eşleşme) olarak sistemde görünmemektedir.

Sertifikalar ve Standartlar

Equinix global olarak birçok Tier sertifikasına sahip olsa da İstanbul lokasyonları (IL2, IL4) için Uptime Institute üzerinde doğrulanmış bir kayıt bulunamamıştır

Uptime Institute Tier III	Türkiye lokasyonları listede YOK
ISO Sertifikaları	Global ölçekte mevcut

Fiziksel Özellikler

• Lokasyon: İstanbul
• Global Operatör: Evet
• Sahiplik Geçmişi: Premier DC’yi Telecity olarak satın almış, sonra Premier Group’a satmış

Network Performansı ve Peering Gücü Karşılaştırması

PENDC, 673 peer sayısı ile Türkiye genelinde 5. sırada yer alarak en güçlü peering altyapısına sahip veri merkezi olarak öne çıkmaktadır.

Özellikle Cogent ve RETN gibi Tier 1 operatörlerle doğrudan upstream bağlantısına sahip olan tek merkezdir. DGN Teknoloji ise 18 peer ile daha sınırlı bir kapsam sunarken, Tier 1 bağlantı eksikliği çekmektedir.

Veri Merkezi	ASN	Peer Sayısı	Upstream	Tier 1 Upstream	TR Sıralaması
PENDC	AS48678	673	7	(Cogent, RETN)	#5
Premier DC	AS42910	31	6	–	#24
Datacasa	AS60446	–	3	–	#26
DGN	AS43260	18	3	–	#32
Radore	AS42926	–	–	–	–
Equinix	AS42494	–	–	–	–

IXP (İnternet Değişim Noktaları) Analizi

DE-CIX Istanbul’da aktif peering yapan sadece üç merkez vardır. PENDC, Premier DC ve Datacasa. GIBIRIX’te ise birçok merkez listelenmiş olsa da bazıları yalnızca tesis sağlayıcısıdır ve aktif peering yapmamaktadır.

PENDC, DE-CIX Istanbul, GIBIRIX, TurkIX ve Eurasia-IX gibi büyük internet değişim noktalarının tamamına üyedi

Veri Merkezi	DE-CIX Istanbul	GIBIRIX	TurkIX	Eurasia-IX
PENDC	ACTIVE	ACTIVE	✅	✅
Premier DC	ACTIVE	Facility	–	–
Datacasa	ACTIVE	ACTIVE	–	–
DGN	–	ACTIVE	✅	–
Radore	–	Facility	–	–
Equinix	–	Facility	–	–

Sertifikalar ve Standartlar Uyumluluğu

Datacasa, incelenen altı merkez arasında Uptime Institute’den resmi Tier III Design Documents sertifikası alan tek kurumdur. Ancak bu sertifika sadece “tasarım” aşamasını kapsar. Diğer tüm merkezler Tier III standartlarında olduklarını beyan etseler de resmi sertifika listesinde yer almamaktadırlar.

Premier DC ve Radore iş sürekliliği (ISO 22301) ve ödeme sistemleri (PCI DSS) konularında finansal projeler için tam uyumluluk sunar.

Veri Merkezi	ISO 27001	ISO 9001	PCI DSS	Tier III Sertifika
PENDC	✅	✅	✅	❌
DGN	✅	✅		❌
Radore	✅	✅	✅	❌
Datacasa				✅ (Design Only)
Premier DC	✅	✅	✅	❌
Equinix				❌ (TR)

Fiziksel Özellikler ve Operasyonel Güç

Veri Merkezi	Lokasyon	Alan / Kapasite	Öne Çıkan Özellik
PENDC	Bursa, Osmangazi	–	Güneş Enerjisi ile temiz ve düşük maliyetli enerji, Güçlü Peering
DGN	Bursa, Osmangazi	2 Ayrı Lokasyon	20 yılı aşkın sektörel deneyim ve tecrübe
Radore	İstanbul, Levent	1040 m²	10,000 sunucu kapasitesi, 3500+ aktif müşteri
Datacasa	İstanbul, Başakşehir	–	Resmi Tier III Tasarım onayı
Premier DC	İstanbul, Eyüpsultan	2200 m²	2N Altyapı ve 6 farklı ISO belgesi
Equinix	İstanbul	IL2, IL4	Global operatör gücü

Sonuç ve Öneriler

Hazırlanan kapsamlı analiz sonucunda ortaya çıkan temel bulgular şunlardır.

Network performansı Performans özelinde PENDC, 673 peer ve Tier 1 upstream bağlantıları yani Cogent, RETN ile en geniş peering altyapısına sahip merkez konumundadır. DGN Teknoloji ise 18 peer ile daha sınırlı bir ağa sahiptir ve Tier 1 upstream bağlantısı bulunmamaktadır.

IX kapsamı IX üyeliği açısından PENDC, DE-CIX Istanbul, GIBIRIX, TurkIX ve Eurasia-IX dahil tüm büyük IXP’lerde üyeliğe sahiptir. Bu yapı daha düşük gecikme ve daha fazla rota alternatifi manasına gelir.

Tier sertifikasyonu Standartlar tarafında Datacasa, Uptime Institute tarafından verilen Tier III Design Documents sertifikasına sahip tek merkezdir. Ancak Constructed Facility sertifikası bulunmamaktadır. Diğer veri merkezleri Tier III seviyesinde olduklarını belirtse de Uptime’ın resmi listesinde yer almamaktadır.

ISO ve güvenlik belgeleri Belgelendirmede Premier DC, altı farklı ISO sertifikasıyla en kapsamlı belgelendirmeye sahiptir. PENDC, Radore ve Premier DC ise PCI DSS sertifikasına sahiptir ve kartlı ödeme altyapıları için uygundur.

Operatör bağımsızlığı Çalışma modelinde PENDC, Datacasa ve Premier DC operatör bağımsız çalışır. Bu da müşterilere çoklu operatör seçme ve yedekli bağlantı imkanı sunar.